Tối hôm nọ, ngồi xem August Rush mà phát ghen tị cả lên. Nói gì thì nói, tài năng vẫn là của trời phú. Có người được cho cái tài này, thì người khác sẽ bị lấy mất từ đó.
Rồi thì sáng hôm sau, ngồi lục lọi nhà kho, lôi ra cây guitar cũ. Chợt nhớ lại người thợ mộc trong Garasu no Kamen, cứ mỗi ngày đi qua, nhìn nó một lần, chạm vào một lần, nghe thanh âm vang lên, rồi sẽ dần dần mà cảm nhận được âm nhạc... Mỗi tội, là dây đàn để lâu chắc phải thay rồi. Huy động gọi điện khắp nơi cho những người quen chơi guitar mà mình biết, nhưng chả ai sẵn sàng giúp đỡ mình, chỉ mình vài mẹo với lại vài quy tắc đơn giản... Thế mới biết chắc mình khó ưa lâu nay.
Tối hôm qua, nằm đợi ngủ, mà mơ mộng là đến lúc chơi được đàn, thì phải ráng tập hát, có những bài rất muốn hát với guitar, như If You're Not The One này, Vài Lần Đón Đưa này, rồi thì... Thành Phố Tình Yêu Và Nỗi Nhớ nữa...
Không biết bài này Nguyễn Nhật Ánh viết cho thành phố nào, và Phạm Minh Tuấn tặng thành phố nào. Nhưng cứ vờ như nó là của Sài Gòn đi vậy. Tôi thích nhất cái câu "Em ơi, hãy lắng nghe, nghe thành phố thở..." Bài này mà dịch lời sang tiếng khác thì khó mà hay, bởi khó mà kiếm được chữ nào, nghe động lòng như tiếng "thở". Tôi thở cùng thành phố hàng ngày. Mỗi 7g sàng lôi xe đi thực tập, cùng với những ông bố chở con đi học, cùng với những bà nội trợ tất tả đi chợ, cùng những cụ già vừa xong bài dưỡng sinh... Mỗi 5g chiều quay về với từng đoàn công nhân tan ca, với màu trời xanh ngào ngạt mây... Và mỗi đêm đi học thêm về, ghé ngang, đưa mắt nhìn một chiếc xe hủ tiếu gõ...
Mấy quan trên toàn cấm xích lô, cấm quán cóc hàng rong. Còn tôi lại thích, nó như một nét bình dị riêng của Sài Gòn, nhắc nhở rằng nó không hoàn toàn là một đô thị ồn ào, phức tạp, quý phái, mà còn hiền hoà, thân mật, nữ sinh ngồi quây quần trên từng chiếc ghế nhỏ cạnh một gánh tàu hũ, bóng một xích lô chậm rãi trong con đường loang lổ bóng cây.
Vô tình sao mà cả ngày nghêu ngao hát bài này, thì Trò Chơi Âm Nhạc tối nay cũng hát nó.
Sài Gòn của tôi nhớ, chủ yếu là những người nhân viên, công nhân bình dị, những ông Tây với những căn nhà sân vườn mát bóng cây, chủ yếu là xe máy, những nữ sinh áo dài. Và rồi khói bụi xuất hiện, những lô cốt xuất hiện, những thế giới khác nhau tách biệt ra, giai cấp đủ tầng lớp phân biệt nhau. Là do tôi lớn lên, hay vì một điều chi? Khu nhà tôi ở hiện nay, 10 năm trước, cái hồi vừa dọn về, còn bị gọi là vùng sâu vùng xa, nay lại thành một trong những khu nội thành sầm uất. Khu Tân Định của tôi xưa, tôi vẫn tự hào rằng nó là một khoảng lặng cách biệt với con đường Trần Quang Khải và Hai Bà Trưng ồn ào, giờ thì văn phòng, cao ốc, xe cộ cũng đã như nêm. Ngôi trường tôi mơ mộng vắng bóng áo dài. Không còn thời gian để đạp xe. Vỡ tan trong đám khói và còi. Một lúc nào đó, 10 năm sau, nó sẽ thành gì?
Có một bài báo nào đấy vui mừng bào Việt Nam đã được vào danh sách nuớc có thu nhập trung bình (từ nghèo mà lên), nhưng cũng cảnh báo rằng nó chỉ là một vẻ ngoài mới, một danh hiệu mới. Tính toán tuyệt đối mà ra, những kẻ giàu sụ, xài tiền như đùa cào bằng với những con người nghèo khó, mỗi ngày kiếm 10 ngàn để mua một chỗ ngủ. Kinh tế Việt Nam xưa nay moi ruột ra bán, đào vét tài nguyên, dầu mỏ rồi cứ thế mà bán rẻ, chạy đua theo thế giới khi đi còn vướng chân. Quan liêu bao nhiêu tầng mà rồi cũng chả biết, vì liêu đến thành lưới rồi, thông tin gì qua cứ lọc cả. Hay là vì mình cứ nhìn gần mà không nhìn xa. Ba tôi kể một truyện cười, mà bảo là nói ra không ai tin, chuyện người Việt Nam làm đạn pháo, chăm chút tỉ mỉ xong xuối, phát hiện ra, đạn không vừa nòng! Chuyện người Việt Nam đóng tàu, hô hào, khen ngợi, rồi thì hạ thuỷ không được, vì tàu không vừa lạch! Nợ bao năm, thâm hụt bao năm, tới cái thế hệ sau, thế hệ đang ít nhiều chai mòn vì tiền, vì nổi trội, vì danh sẽ trả.
Tôi lại ấp ủ một dự án phim về một khu nhà trọ Sài Gòn, nơi những con người trẻ sẽ có những vội vã riêng, vét lại một chút nét đẹp của Sài Gòn, của những ảo ảnh một thời của tôi về tương lai. Và cảnh cuối sẽ là nhóm bạn tảo mộ một người nữa, rồi đi dọc theo công viên, và bài hát này cất lên...
"Vẫn đọng trong lòng, trái tim thành phố, như là cuộc sống, như là tình yêu, và nỗi nhớ, suốt đời, suốt đời mang theo..."
Read more...